Ereloon advocaten

Artikel 14 Handhavingsrichtlijn (Europese richtlijn nr. 2004/48/EG van 29 april 2004 betreffende de handhaving van intellectuele eigendomsrechten, PB. 196/15, 2 juni 2004) stelt dat als algemene regel, de redelijke en evenredige gerechtskosten alsook andere kosten die de in het gelijk gestelde partij heeft gemaakt, door de verliezende partij zal worden gedragen. Onder ‘andere kosten’ worden onder meer advocatenhonoraria verstaan.

De Handhavingsrichtlijn moest ten laatste op 29 april 2006 in nationaal recht zijn omgezet maar de omzettingswetten werden pas op 10 mei 2007 in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd (De wet betreffende de burgerrechtelijke aspecten van de bescherming van intellectuele eigendomsrechten van 9 mei 2007 en de wet betreffende de aspecten van gerechtelijk recht van de bescherming van intellectuele eigendomsrechten van 10 mei 2007 (beide wetten gepubliceerd in B.S. 10 mei 2007, err. 14 en 15 mei 2007). Beide wetten treden in werking op 1 november 2007).

De wetgever vond het niet nodig artikel 14 om te zetten en verwees dienomtrent naar een uit te werken regeling op horizontaal vlak inzake de invorderbaarheid van advocatenhonoraria. Deze regeling is er ondertussen gekomen met de wet van 21 april 2007 (Wet betreffende de verhaalbaarheid van de erelonen en de kosten verbonden aan de bijstand van een advocaat van 21 april 2007, B.S. 31 mei 2007) die in forfaitaire minima en maxima voorziet (nieuw art. 1022 Ger. W.) en welke regeling uiterlijk op 1 januari 2008 in werking treedt.

Deze wetgeving is echter niet richtlijnconform zodat de Belgische rechter vanaf 29 april 2006 het volledige advocatenhonorarium in zaken van intellectuele eigendom als schadepost in aanmerking moet nemen. Hiervoor kan het cassatiearrest van 16 november 2006] aangegrepen worden dat in het contentieux van de onrechtmatige daad (zoals schending van intellectuele rechten) de honoraria van een advocaat gedragen door het slachtoffer als vergoedbare schadepost in aanmerking neemt. Aan het noodzakelijkheidscriterium moet evenwel niet zijn voldaan aangezien de Handhavingsrichtlijn dit niet vereist.

Zo oordeelde het hof van beroep te Bergen dat richtlijnconform artikel 14 Handhavingsrichtlijn een provisioneel bedrag van 5.000,- euro als schadevergoeding toekende, zonder het resultaat van de wetgever af te wachten om op algemene wijze een regeling voor de terugvordering van advocatenhonoraria uit te werken (Bergen 9 oktober 2006, J.L.M.B. 2006, 1867).

Recentelijk oordeelde het hof van beroep te Gent in een andere zin. In een arrest van 25 juni 2007 stelde het hof dat :

Appellante toont niet aan dat art. 14 van de richtlijn 2004/48/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de handhaving van intellectuele eigendomsrechten van 29 april 2004 directe werking heeft. Het gebod van artikel 14, dat de lidstaten er zorg voor dragen dat de redelijke en evenredige gerechtskosten en andere kosten die de in het gelijk gestelde partij heeft gemaakt door de verliezende partij zullen gedragen worden, tenzij de billijkhedi zich daar tegen verzet, geldt voor de lidstaten en kan niet ingeroepen worden door een procespartij om de vergoeding van haar schade te bekomen.

Appellante baseert haar vordering verder op artikel 45 van de Overeenkomst inzake de handelsapsecten van intellectuele eigendom van 15 april 1994 (Trips verdrag) om aanspraak te maken op vergoeding van haar advocatenkosten. Ook dit heeft geen directe werking (Cass. 11 mei 2001, zie ook rechtspraak van het Europees Hof van Justitie geciteerd in ZONNEKEYN, G., De directe werking van de TRIPs overeenkomst-Een stand van zaken, I.R.D.I. 2002, (132), 142-147).